Đam mê khoa học kỹ thuật, ba lần đạt giải cấp quốc gia

Hai anh em Nguyễn Thiện Luận và thầy giáo Ngô Văn Đồng bên sản phẩm "Ghế kéo cột sống cổ lò xo bằng máy, đa năng".

Những ngày giữa tháng 5, chúng tôi đến Trường THPT Chu Văn An để nghe Nguyễn Thiện Luận tâm sự về niềm đam mê khoa học kỹ thuật để rồi có những sáng chế độc đáo. Luận bộc bạch, năm 2016, ông nội của em bị thoái hóa cột sống cổ các đốt C5-C7, gia đình đưa ông vào Bệnh viện Y dược cổ truyền tỉnh Ninh Thuận để chữa trị bằng phương pháp kéo cột sống điện tự động. Sau một thời gian, bệnh có thuyên giảm, nhưng bác sĩ cho biết, ông vẫn phải tiếp tục điều trị ngoại trú thêm từ sáu tháng đến một năm, bệnh giảm nhiều hay ít, tùy thuộc vào khả năng phục hồi của bệnh nhân.

Do việc đi lại khó khăn, bố mẹ Luận đã mua một chiếc “Ghế kéo cột sống cổ bằng tạ” để ông của em tiếp tục chữa trị tại nhà. Tuy nhiên, sau mỗi lần dùng, ông nội cho biết cảm thấy mỏi ở phần cổ. Qua theo dõi, Luận nhận thấy, ban đầu người bệnh mang quả tạ sẽ không có cảm giác nặng, nhưng do mang quả tạ trên cổ hàng giờ, khi đó, cột sống cổ luôn trong tình trạng kéo giãn liên tục mà không có thời gian nghỉ ngắt quãng, khiến cho sức chịu đựng của cột sống cổ giảm dần, người bệnh sẽ mỏi khi thể lực yếu dần, dẫn đến không thoải mái để chịu được trọng lượng của quả tạ, dẫn đến hiện tượng mỏi cổ.

Để giúp ông nội vượt qua tình cảnh đó, Luận âm thầm nghiên cứu, vận dụng các nguyên tắc vật lý đã học và có sáng kiến: “Cải tiến ghế kéo cột sống cổ bằng tạ” thành “Ghế kéo cột sống cổ bằng lò xo”. Luận cho biết, khi thay thế lực kéo của các quả tạ bằng lực kéo lò xo, có thể dễ dàng điều chỉnh lực kéo và thời gian kéo giãn cột sống cổ, người bệnh có được khoảng thời gian ngắt quãng (có nhịp nghỉ trong quá trình tự điều trị), giúp người bệnh không còn cảm giác bị nặng ở cổ nữa.

Sau sáu tháng mày mò, tham khảo ý kiến các bác sĩ tại tỉnh, cùng với sự hỗ trợ nhiệt tình của em gái ruột Nguyễn Ngọc Bích Liên, học sinh lớp 10A2, Trường THPT Nguyễn Trãi (Ninh Thuận), phiên bản thứ nhất là chiếc “Ghế kéo cột sống cổ bằng lò xo” đã hoàn thiện, với chi phí ba triệu đồng. Chiếc ghế do Luận sáng chế được lắp các bo vi mạch điện tử, dây cáp, trục cuốn kéo giãn lò xo được liên kết chặt chẽ với nhau, giường kéo cột sống lưng, cổ bởi máy kéo giãn lò xo, giúp người bệnh tự sử dụng thông qua nút bật điều khiển mà không cần đến các kỹ thuật viên hay y, bác sĩ hỗ trợ. Nhờ sáng chế mới, ông nội của Luận không còn cảm thấy mỏi cổ khi một mình tự điều trị và bệnh thuyên giảm nhiều hơn.

Từ năm 2017 đến nay, nhờ sáng chế này, gia đình Luận không còn phải chi phí số tiền 75 triệu đồng/năm khi ông của em phải chữa trị bằng phương pháp kéo cột sống bằng điện tự động tại bệnh viện. Cùng với đó, một số người trong xóm cũng được thụ hưởng sản phẩm độc đáo này, giảm chi phí điều trị và bệnh thuyên giảm nhiều.

Với niềm đam mê, sau đó, Nguyễn Thiện Luận tiếp tục nghiên cứu và cải tiến thêm chức năng của chiếc ghế, giúp người bệnh điều trị hiệu quả hơn. Sau phiên bản lần thứ nhất thành công, Luận quan sát, thấy đối với những trường hợp bệnh lý cột sống cổ thường gây chèn ép dây thần kinh, làm yếu cơ, liệt cơ tay, khiến cho bệnh nhân gặp khó khăn, không tự chủ trong việc dùng tay quay để điều khiển tăng, giảm lực, em nghĩ cần thêm động cơ máy có bộ phận giảm tốc gắn với trục cuốn điều khiển tăng, giảm lực kéo lò xo để hỗ trợ cho bệnh nhân và em tiếp tục cải tiến “Ghế kéo cột sống cổ bằng lò xo” thành “Ghế kéo cột sống cổ bằng lò xo có động cơ bán tự động”.

Khi nghe nhiều người bệnh cho biết, nếu mắc bệnh lý cột sống cổ, bệnh nhân thường đau nhức cổ, vai, tay, mỏi cổ, mỏi vai gáy… để hỗ trợ cho người bệnh giảm đau tại chổ, đồng thời thư giãn sau mỗi lần kéo giãn cột sống cổ, Luận đã gắn thêm máy xoa bóp (massage) vào phần tựa của ghế để xoa bóp giảm đau theo tùy vị trí đầu, cổ, vai, cánh tay và cả trường hợp đau lưng đều dùng được. Sản phẩm cải tiến lần này có nhiều tính năng sử dụng, vừa kéo giãn cột sống cổ điều trị bệnh, vừa tập vận động cơ tay hạn chế việc yếu tay, liệt cơ tay, vừa xoa bóp giảm đau tại chổ, thư giãn sau mỗi lần tập.

Tiếp tục theo dõi, Luận lại cải tiến sản phẩm lần nữa có tên gọi “Ghế kéo cột sống cổ lò xo bằng máy, đa năng”. Luận cho biết, giường kéo cột sống lưng, cột sống cổ tự động rất đắt tiền, không phải ai cũng có thể mua để dùng điều trị tại nhà, nên em quyết định cải tiến phiên bản ba. Đây là sản phẩm kế thừa các tính năng mới của sản phẩm đã được sáng chế và cải tiến trước đó vào các năm 2016- 2017. Bằng cách thay thế lực kéo giãn của các quả tạ bằng lực kéo giãn lò xo, đồng thời chế tạo thêm bộ phận trục cuốn giúp cho bệnh nhân dễ dàng điều chỉnh tăng, giảm lực kéo giãn trong quá trình tập, sẽ tạo nên trạng thái kéo giãn không liên tục như chiếc “Giường kéo giãn cột sống tự động”, giúp cho việc điều trị bệnh tốt hơn.

Theo đó, Luận lắp thêm hai dụng cụ tập vận động cơ tay, khớp vai, cánh tay, khuỷu tay, gồm: lò xo và ròng rọc gắn trực tiếp vào sản phẩm, để bệnh nhân có thể tự tập vận động tay, nhằm hạn chế tay bị yếu hoặc teo cơ, liệt cơ do bệnh lý thoái hóa cột sống cổ gây ra. Đây là điểm hoàn toàn mới của sản phẩm được cải tiến, vì các sản phẩm hiện có trên thị trường không có hỗ trợ dụng cụ tập vận động này, người bệnh phải mua thêm dụng cụ tập vận động tay riêng, rất tốn kém.

Trong lần cải tiến này, Luận lắp thêm động cơ máy để kéo giãn lò xo thay thế lực kéo bằng tay quay, người bệnh dễ dàng điều chỉnh tăng, giảm lực hơn so với khi dùng tay quay trong quá trình tập luyện, không mất nhiều sức lực. Tính năng này rất thích hợp, cần thiết để khắc phục trường hợp bệnh cột sống cổ gây biến chứng teo cơ, yếu cơ tay đối với người bệnh. Cùng với đó, Luận lắp thêm máy xoa bóp (massage) làm tăng thêm tính đa năng của chiếc ghế. Nếu trước đây, “Ghế kéo cột sống cổ bằng lò xo” mà Luận đã cải tiến, chỉ dùng để kéo giãn cột sống cổ và tập vận động tay và xoa bóp phần lưng, thì nay được bổ sung thêm máy xoa bóp ở phần tựa đầu, cổ, vai, lưng… và có nút điều khiển tăng, giảm độ cao thấp để phù hợp với từng người bệnh.

Cải tiến lần này, khắc phục được các nhược điểm của sản phẩm lần đầu chế tạo, giúp bệnh nhân không còn cảm giác khó chịu sau mỗi lần tập, dễ sử dụng, thao tác nhanh, quá trình tập cũng không xảy ra tai nạn như khi tháo và lắp ráp; thay thế các cục tạ trong quá trình tập. Bệnh nhân có thể tự tập một mình, không cần phải nhờ nhân viên y tế hoặc người nhà để giúp treo tạ hoặc lấy tạ ra. Hỗ trợ dụng cụ tập vận động cơ tay, khớp vai hạn chế yếu cơ tay, teo cơ tay hoặc liệt cơ tay… Khi bệnh nhân sử dụng Giường kéo cột sống lưng, cổ tự động, sau khi cài thời gian tập từ 15-20 phút, bệnh nhận có thời gian nghỉ ngắt quãng từ ba đến gần năm phút, nên rất thoải mái trong quá trình chữa trị.

Cô giáo Phan Thị Lê Hoa, giáo viên chủ nhiệm lớp cho biết, từ năm 2017 - 2019, từ chiếc ghế trị thoái hóa cột sống, Luận đã liên tục nhận được ba giải thưởng về sáng tạo khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học phổ thông.

Cụ thể, năm 2017 với chiếc ghế kéo cột sống cổ bằng lò xo, Luận nhận giải khuyến khích cấp quốc gia. Tiếp đó, năm 2018, Luận tiếp tục cải tiến chiếc ghế này và nhận được giải tư.

Năm 2019, Luận lại tiếp tục cải tiến “Ghế kéo cột sống cổ bằng lò xo” thành “Ghế kéo cột sống cổ lò xo bằng máy, đa năng”, đã nhận giải ba; được Trung ương đoàn Thanh niên tặng bằng khen.

Thầy giáo Ngô Văn Đồng, giáo viên hướng dẫn Luận trong quá trình cải tiến sản phẩm, nhận xét, ưu điểm của sản phẩm là khắc phục được những hạn chế của những chiếc máy trên thị trường hiện nay, giúp bệnh nhân khi luyện tập giảm được bệnh thoái hóa cột sống lưng và cổ, phục hồi bệnh tốt hơn. Đặc biệt là chiếc máy có giá thành thấp, phù hợp với nhiều người bệnh.

Nguyễn Thiện Luận bộc bạch: “Em hy vọng sản phẩm sẽ được ứng dụng vào thực tế để mọi người có thể tiếp cận khi trị bệnh thoái hóa cột sống”.

Với thành tích đạt được, Luận mong muốn thi đỗ vào trường Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh hoặc trường Đại học Nguyễn Tất Thành với chuyên ngành bác sĩ Đông y và kỹ thuật y sinh.

Bài và ảnh: NGUYỄN TRUNG - PHẠM NGỌC

Tags :

Ý Kiến Bạn Đọc